Dünyada enerji maliyetlerinin yükselmesi ve arazi şartları nedeniyle iletim hatlarının ulaşamadığı bölgelerde yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme üst seviyelere çıkmıştır. Bu yönelme elektrik-elektronik mühendislerine yeni alanlar açmıştır. Biz Güneş pili sistemlerini ele alım. Bu sistemleri tasarlamak için en önemli adım hesaplamadır. Peki güneş enerji sistemi kurmak istediğimizde bu sistemlerde dikkat edilmesi gereken hususlar ve hesaplama için gereken şartlar nelerdir? İlk olarak enerji tüketen cihazlar ve üretim için kullanılan panel dizisinin güçleri hesaplanmalı, tüketen cihazların hangi tür akım kullandıkları belirlenir. Evde kullanılan aletlerin çalışma sürelerine göre inverter ve akü sistemi hesaplanır. Bu hesaplama için üretilen akım ve aletlerin çektikleri akımlara dikkat edilmeli, uygun sigorta ve kablo çapları seçilir. Kurulu sistemden enerjiyi nakil edeceğimiz yer uzaksa gerilim düşümü olacaktır. Bu elektrik sistemlerinde istenmeyen ve kaliteyi düşüren bir olgudur. Hesaplamalarda bunu göz önünde bulundurmak gerekir. Gelelim üretilen enerjinin depolanması kısmına. Enerji depolaması oldukça maliyetlidir.

Depolama batarya ve şarj kontrol sistemi olmak üzere iki ana kısımdan oluşur. Sistem için batarya tespiti yapılırken gece çalışan cihazların gücü ve çalışma süreleri bilinmelidir. Bataryaların ömrü ve güvenliği için bataryaların %80 deşarj edilmelidir. Bunun için şarj kontrol sistemlerine büyük iş düşmekte olup kaliteli bir şarj kontrol sistemi kullanılmalıdır. Şarj kontrol sistemleri bataryaları belirli aralıklarla çek-bırak yaparak tam şarj yapmakla kalmaz batarya fazla yükleme olacağı zaman akımı keserek güvenliği artırır. Ayrıca kontrol cihazı bataryanın seviyesini devamlı ölçer ve seviye %20 ye düştüğü zaman da aküleri yıpratmamak için sistemi kapatır. Panellerin gücü hesaplandıktan sonra panel sistemlerin kurulacağı yerin tespiti ile işe başlanılır. Kurulduğu bölgenin güneşlenme süresi tespit edilmeli ve güneş ışınlarının gelme açıları belirlenir. Bunlar tespit edildikten sonra güneş panellerin montajına başlanmalı ve sistemin maksimum verim sağlaması için güneş takip sistemlerine yönelinebilir.

Güneş takip sistemleri bizi güneş panellerinin maksimum seviyede elektrik üretimi için yerleştirilmesi gereken açıyı hesaplamaktan kurtarır. Ayrıca panelleri maksimum verimde kullanılmasını yani maksimum elektrik üretimini sağlar. Güneş enerji sistemlerinin bakım masrafları çok düşüktür. Fakat ilk kurulup maliyeti çok yüksektir. Kurulum yapılırken sistemin ömrüne ve sistem bileşenlerinin kalitelerini göz önünde bulundurmalıyız. Sistemin güvenliği için kurulum yapılmadan önce mutlaka uzmanlara danışılmalıdır. Sistemdeki küçük bir arza tüm sisteme geri dönülemez zararlar verebilir.

Çağlar KORUBÜK

Bu yazının tüm yasal sorumlulukları  yazara aittir.